Minder uren voor de klas, beter onderwijs.

Source: TROUW.nl

Lesroosters en lesuren zijn niet langer heilig

Marijke de Vries − 05/10/15, 08:05
© anp. Paul Rosenmöller: ‘Laat drie klassen tegelijk een film zien, dan kunnen twee docenten iets anders doen.’
 

INTERVIEW | Als docenten minder uren voor de klas staan, kunnen ze beter onderwijs geven. Platform2032, de commissie die zich over de toekomst van het onderwijs buigt, maakt er een punt van in haar voorlopige advies aan het kabinet: leraren hebben tijd en mogelijkheden nodig om hun eigen lessen te ontwikkelen en zelf te blijven leren.

Als we de talenten van leerlingen willen aanspreken, heeft meer lesgeven en toetsen geen zin


Scholen hoeven niet te wachten op het definitieve advies van deze vernieuwingscommissie, zegt Paul Rosenmöller, voorzitter van de VO-raad, de koepel van schoolbesturen. Hij roept schoolleiders vandaag – op de Dag van de Leraar – op kritisch te kijken naar het aantal uren dat docenten voor de klas staan. “Vraag je af hoe effectief een extra lesuur is. Kwaliteit boven kwantiteit. We moeten heilige huisjes ter discussie durven stellen: het rooster, het aantal lesuren, de dominante sturing van bovenaf.”

Officieel moeten leerlingen pakweg 1000 uur per jaar naar school. Het kan wel wat minder?
“Minder lesuren betekent niet per se minder onderwijs. Leerlingen leren ook als ze zelfstandig aan het werk zijn, of tijdens een stage bij een bedrijf. Onderwijs is niet alleen een lokaal met kinderen en een leraar ervoor, dat staat sinds dit schooljaar ook in de wet. Ook binnen de school kan het slimmer: laat drie klassen tegelijk een film zien, dan kunnen twee docenten iets anders doen. Als je het klassieke model van jaarlagen en roosters loslaat, kun je onderwijs thematisch en flexibel organiseren.”

Hebben we dat destijds niet zien mislukken met het Studiehuis en het competentiegerichte leren?
“Toen ging het om van bovenaf opgelegde veranderingen. Dit komt uit het veld en gaat over het benutten van de mogelijkheden die er zijn om het onderwijs te verbeteren en het leraarsvak aantrekkelijker te maken. Die docent is immers cruciaal. Als we de talenten van leerlingen willen aanspreken, heeft meer lesgeven en toetsen geen zin. Dan moet je leraren op de een of andere manier vrijmaken om hun eigen lesmateriaal te ontwikkelen en met collega’s over de stof te discussiëren.”

Daar komt nu weinig van terecht?
“Nederlandse leraren geven veel meer les dan hun collega’s in het buitenland. Ze klagen terecht over de hoge werkdruk. Ik ben de afgelopen twee jaar gaan inzien dat het leraarschap echt topsport is. De waardering daarvoor haalt het niet bij de feitelijke prestatie die zij leveren.”

Is het een goed idee om onderwijs uit te besteden aan bedrijven, aan mensen zonder leservaring?
“Ho, ho. Dat wat je op school moet leren, moet je leren van docenten met het juiste diploma. Maar daarbuiten is ook heel veel te leren! Tijdens een stage of een project voor een bedrijf of instelling kunnen jongeren zich oriënteren op hun toekomst en ontwikkelen ze zich daar ook op sociaal vlak. Ze pikken daar dingen op die ze op school niet leren, hoor ik ook van ouders.”

Veranderen moet zorgvuldig, maar men mag best wat meer risico nemen en in kansen denken

Kondigt u het einde aan van het traditionele lesrooster?
“Nee, dat is aan scholen zelf. Wel denk ik dat het vroeg of laat gebeurt. De traditionele structuur heeft goed onderwijs opgeleverd. Maar als je de talenten van leerlingen meer centraal wilt stellen, heb je meer flexibiliteit nodig.”

Is het omgooien van het onderwijs niet een enorm risico? Bij sommige vernieuwingsscholen waren de examenresultaten in het begin niet geweldig.
“Er is in het onderwijs niet bepaald een neiging op de zaken vooruit te lopen. Veranderen moet zorgvuldig, maar men mag best wat meer risico nemen en in kansen denken. Dat zie je bijvoorbeeld op het Vathorst College in Amersfoort. Daar lopen trotse, inspirerende docenten rond die de baas zijn over het onderwijs. Docententeams denken er constant na over hoe ze hun product – onderwijs – verder kunnen verbeteren.

Vrijwel alle scholen zijn bezig met de vraag: we moeten vooruit, maar hoe? De grote middenmoot wil wel, maar kijkt de kat nog uit de boom. Een hele kleine groep zegt: de examenresultaten zijn goed, dus we houden alles bij het oude. Hun vraag ik: laten jullie niet heel veel talent liggen? Bijna altijd is het antwoord ja. Dat is zonde.”

De voorman van de onderwijswerkgevers houdt een pleidooi voor de leraar, terwijl die nog steeds geen nieuwe cao heeft. Hoe geloofwaardig bent u?
“Natuurlijk moeten er goede arbeidsvoorwaarden komen. Wat ons betreft komt die cao er snel en met alle bonden. Maar we mogen ons daar niet achter verschuilen. Het ontslaat docenten en schoolleiders niet van de plicht zelf na te denken over het verbeteren van het onderwijs en die ruimte ook binnen de school te bevechten.”

Op het Vathorst College maken leerkrachten zelf hun lesmateriaal. Abonnees en losse kopers lezen vandaag in Trouw een reportage.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s